Over de zeszijdige dobbelsteen
De d6 is de klassieke kubus met ogen van één tot zes, en de meest gebruikte dobbelsteen ter wereld. De tegenoverliggende zijden tellen altijd op tot 7 — 1 tegenover 6, 2 tegenover 5, 3 tegenover 4 — een gewoonte die zo oud is dat je hem al op dobbelstenen uit de oudheid vindt. Elke zijde heeft een kans van 1 op 6, en de gemiddelde worp is 3,5.
Westerse, Aziatische en casinodobbelstenen
De meeste westerse dobbelstenen hebben zwarte of witte ogen van gelijke grootte, vaak met één groter oog op de 1. Chinese en veel andere Aziatische dobbelstenen hebben een rode 1 en 4. Casinodobbelstenen zijn weer anders: precisiewerk, meestal doorschijnend rood, met scherpe randen en ogen die vlak zijn opgevuld, zodat de kubus perfect in balans blijft — doorgaans zo’n 19 mm (¾ inch) breed. De set Ivoor in deze tool heeft een rode 1, een knipoog naar beide tradities.
Een heel oude vorm
Zeszijdige dobbelstenen behoren tot het oudste spelmateriaal dat we kennen. Kubusvormige dobbelstenen zijn opgegraven op plekken als Shahr-e Sukhteh (“de Verbrande Stad”) in Iran en in de hele Indusvallei, en zijn zo’n 4.500–5.000 jaar oud. Sindsdien is de kubus de standaarddobbelsteen gebleven.
Meerdere d6’s gooien: de klokcurve
Eén d6 is vlak — elk getal is even waarschijnlijk. Tel dobbelstenen bij elkaar op en de totalen hopen zich op in het midden. Met drie d6’s, de methode waarmee vroege rollenspellen de eigenschappen van personages bepaalden, is een 10 of 11 wel 27 keer zo waarschijnlijk als een 18:
| Totaal | Combinaties | Kans | Frequentie | Dit of hoger |
|---|---|---|---|---|
| 3 | 1 | 0,46% | 1 op 216 | 100% |
| 4 | 3 | 1,39% | 1 op 72 | 99,5% |
| 5 | 6 | 2,78% | 1 op 36 | 98,1% |
| 6 | 10 | 4,63% | 1 op 21,6 | 95,4% |
| 7 | 15 | 6,94% | 1 op 14,4 | 90,7% |
| 8 | 21 | 9,72% | 1 op 10,3 | 83,8% |
| 9 | 25 | 11,6% | 1 op 8,6 | 74,1% |
| 10 | 27 | 12,5% | 1 op 8 | 62,5% |
| 11 | 27 | 12,5% | 1 op 8 | 50% |
| 12 | 25 | 11,6% | 1 op 8,6 | 37,5% |
| 13 | 21 | 9,72% | 1 op 10,3 | 25,9% |
| 14 | 15 | 6,94% | 1 op 14,4 | 16,2% |
| 15 | 10 | 4,63% | 1 op 21,6 | 9,26% |
| 16 | 6 | 2,78% | 1 op 36 | 4,63% |
| 17 | 3 | 1,39% | 1 op 72 | 1,85% |
| 18 | 1 | 0,46% | 1 op 216 | 0,46% |
Waar je d6’s gooit
- Bordspellen: Monopoly en Catan (twee dobbelstenen), Yahtzee (vijf), Risk (tot drie voor de aanvaller en twee voor de verdediger), backgammon.
- D&D: kortzwaarden en handbijlen (1d6), slagzwaarden (2d6), sneak attack, en Fireball met 8d6.
- Wargames en dice pools: veel systemen gooien handenvol d6’s en tellen de vijven en zessen.