Over de twaalfzijdige dobbelsteen
De d12 is een dodecaëder: twaalf regelmatige vijfhoeken, waarvan er drie samenkomen in elk van de twintig hoekpunten. Het is een van de vijf Platonische lichamen, hij rolt soepel, en de tegenoverliggende zijden tellen op tot 13. Elk getal heeft een kans van 1 op 12 (8,33%), en de gemiddelde worp is 6,5.
Waarvoor gebruik je een d12?
In D&D is de d12 de grote klapper: de grote bijl en de lans doen 1d12, en Barbarians — de taaiste klasse — hebben een d12 als hit die. Er wordt vaak gegrapt dat het de minst gegooide dobbelsteen van de set is, wat het moment dat je hem nodig hebt alleen maar mooier maakt.
Buiten spellen zijn twaalf zijden handig voor alles wat per twaalf komt: kies een willekeurige maand, een uur op de wijzerplaat of een sterrenbeeld.
1d12 is niet hetzelfde als 2d6
Allebei komen ze tot maximaal 12, maar ze gedragen zich heel anders. Een d12 is vlak — een 1 is net zo waarschijnlijk als een 6. Twee d6’s kunnen nooit een 1 gooien en hopen zich op rond de 7. Kies 1d12 als elke uitkomst even waarschijnlijk moet zijn, en 2d6 als je wilt dat het midden vaak voorkomt.
| Uitkomst | 1d12 | 2d6 |
|---|---|---|
| 1 | 8,33% | 0% |
| 2 | 8,33% | 2,78% |
| 3 | 8,33% | 5,56% |
| 4 | 8,33% | 8,33% |
| 5 | 8,33% | 11,1% |
| 6 | 8,33% | 13,9% |
| 7 | 8,33% | 16,7% |
| 8 | 8,33% | 13,9% |
| 9 | 8,33% | 11,1% |
| 10 | 8,33% | 8,33% |
| 11 | 8,33% | 5,56% |
| 12 | 8,33% | 2,78% |
Een curieus familielid
Er zijn meer dan honderd holle bronzen dodecaëders bewaard gebleven uit de Romeinse provincies, de meeste uit de 2e tot 4e eeuw. Het zijn geen dobbelstenen — elke zijde heeft een rond gat van een andere grootte — en niemand weet zeker waarvoor ze dienden. De theorieën lopen uiteen van breigerei tot landmeetinstrumenten.