Το ζάρι είκοσι πλευρών
Το d20 είναι εικοσάεδρο: είκοσι ισόπλευρα τρίγωνα, πέντε σε κάθε κορυφή — το πλατωνικό στερεό με τις περισσότερες έδρες. Οι απέναντι πλευρές δίνουν άθροισμα 21, κάθε αριθμός έχει σταθερή πιθανότητα 5% και ο μέσος όρος μιας ζαριάς είναι 10,5. Είναι το ζάρι που κρίνει σχεδόν τα πάντα στο Dungeons & Dragons και στα πολλά παιχνίδια που βασίστηκαν σε αυτό.
Φυσικό 20 και φυσικό 1
Φυσικό 20 σημαίνει ότι το ίδιο το ζάρι δείχνει 20, πριν από οποιονδήποτε τροποποιητή. Στην 5η έκδοση του D&D ένα φυσικό 20 σε ρίψη επίθεσης είναι κρίσιμο χτύπημα — πετυχαίνει πάντα και ρίχνεις τα ζάρια της ζημιάς δύο φορές — ενώ ένα φυσικό 1 αστοχεί πάντα. Επίσημα αυτό ισχύει μόνο για τις ρίψεις επίθεσης, αλλά πολλές παρέες το εφαρμόζουν και στους ελέγχους ικανότητας και στις ρίψεις σωτηρίας. Εδώ τα φυσικά 20 και 1 επισημαίνονται κάθε φορά που ένα μόνο d20 κρίνει τη ζαριά, ακόμη και με πλεονέκτημα ή μειονέκτημα.
Πλεονέκτημα και μειονέκτημα
Με πλεονέκτημα ρίχνεις δύο d20 και κρατάς το μεγαλύτερο (2d20kh1 ή γράψε adv)·
με μειονέκτημα κρατάς το μικρότερο (2d20kl1 ή dis). Κατά μέσο όρο το πλεονέκτημα αξίζει
περίπου +3,3, αλλά το πραγματικό του αποτέλεσμα εξαρτάται από τον αριθμό που χρειάζεσαι — βοηθά περισσότερο όταν ο στόχος είναι γύρω στο 11:
| Στόχος (DC) | Κανονικά | Πλεονέκτημα | Μειονέκτημα |
|---|---|---|---|
| 2 | 95% | 99,8% | 90,3% |
| 5 | 80% | 96% | 64% |
| 8 | 65% | 87,8% | 42,3% |
| 10 | 55% | 79,8% | 30,3% |
| 11 | 50% | 75% | 25% |
| 12 | 45% | 69,8% | 20,3% |
| 14 | 35% | 57,7% | 12,2% |
| 15 | 30% | 51% | 9% |
| 16 | 25% | 43,8% | 6,25% |
| 18 | 15% | 27,8% | 2,25% |
| 19 | 10% | 19% | 1% |
| 20 | 5% | 9,75% | 0,25% |
Το φυσικό 20 ανεβαίνει από 5% σε 9,75% με πλεονέκτημα και πέφτει στο 0,25% με μειονέκτημα (1 στις 400 — πρέπει και τα δύο ζάρια να δείξουν 20).
Ζαριά με τροποποιητή
Στις περισσότερες ζαριές με d20 προστίθεται ένα μπόνους: ο τροποποιητής ικανότητας συν το μπόνους επάρκειας. Χρησιμοποίησε τα κουμπιά του τροποποιητή ή γράψε, για παράδειγμα, 1d20+5. Για να βρεις την πιθανότητα επιτυχίας απέναντι σε έναν Βαθμό Δυσκολίας, αφαίρεσε τον τροποποιητή σου από το DC και δες τον πίνακα παραπάνω — αν χρειάζεσαι 15 με +5, είναι σαν να χρειάζεσαι 10 στο ζάρι: 55%.
Ένα αρχαίο σχήμα
Τα ζάρια είκοσι πλευρών είναι πολύ παλαιότερα από τα παιχνίδια ρόλων: εικοσαεδρικά ζάρια έχουν σωθεί από την Αίγυπτο της πτολεμαϊκής και της ρωμαϊκής εποχής, μερικά με ελληνικά γράμματα στις πλευρές τους. Το σύγχρονο d20 των παιχνιδιών εμφανίστηκε με το Dungeons & Dragons το 1974.
Είναι δίκαιο το αληθινό μου d20;
Τα φτηνά ζάρια από ρητίνη μπορεί να κρύβουν φυσαλίδες αέρα ή άνισες ακμές που ευνοούν κάποιες πλευρές. Ένα συνηθισμένο τεστ στο σπίτι: άφησε το ζάρι να επιπλέει σε πολύ αλμυρό νερό και γύρισέ το μερικές φορές· αν ο ίδιος αριθμός ανεβαίνει συνέχεια προς τα πάνω, το ζάρι είναι ανισόρροπο. Ένα εικονικό d20 δεν έχει τέτοιο πρόβλημα — εδώ κάθε πλευρά έχει ακριβώς 5%.