รู้จักลูกเต๋า 20 หน้า
d20 เป็นทรงยี่สิบหน้า (icosahedron) ประกอบด้วยสามเหลี่ยมด้านเท่ายี่สิบรูป มาบรรจบกันที่มุมละห้ารูป และเป็นทรงตันเพลโต (Platonic solid) ที่มีจำนวนหน้ามากที่สุด หน้าตรงข้ามกันรวมกันได้ 21 เลขแต่ละตัวมีโอกาสออกเท่ากันที่ 5% และค่าเฉลี่ยของการทอยคือ 10.5 ลูกเต๋าลูกนี้เป็นตัวตัดสินแทบทุกอย่างใน Dungeons & Dragons และในเกมอีกมากมายที่พัฒนาต่อยอดจากเกมนี้
เนเชอรัล 20 และเนเชอรัล 1
เนเชอรัล 20 (natural 20) หมายถึงตัวลูกเต๋าเองออกหน้า 20 ก่อนบวกค่าบวกลบ (modifier) ใด ๆ ใน D&D ฉบับที่ 5 การได้เนเชอรัล 20 ในการทอยโจมตี (attack roll) ถือเป็นคริติคอลฮิต (critical hit) คือโจมตีโดนเสมอ และได้ทอยลูกเต๋าดาเมจเป็นสองเท่า ส่วนเนเชอรัล 1 จะพลาดเสมอ ตามกติกาอย่างเป็นทางการ ข้อนี้ใช้กับการทอยโจมตีเท่านั้น แต่หลายโต๊ะก็นำไปใช้กับการทอยเช็กค่าความสามารถ (ability check) และการทอยเซฟ (saving throw) ด้วย เครื่องทอยนี้จะบอกเมื่อได้เนเชอรัล 20 หรือ 1 ทุกครั้งที่ผลทอยตัดสินด้วย d20 ลูกเดียว รวมถึงการทอยแบบได้เปรียบและเสียเปรียบ
ได้เปรียบและเสียเปรียบ
เมื่อได้เปรียบ (advantage) ให้ทอย d20 สองลูกแล้วใช้ลูกที่สูงกว่า (2d20kh1 หรือพิมพ์ adv) เมื่อเสียเปรียบ (disadvantage) ให้ใช้ลูกที่ต่ำกว่า (2d20kl1 หรือ dis) โดยเฉลี่ยแล้วการได้เปรียบมีค่าราว +3.3 แต่ผลจริงขึ้นอยู่กับเลขที่คุณต้องทอยให้ได้ และจะช่วยได้มากที่สุดเมื่อเป้าหมายอยู่แถว 11 ดังตารางนี้
| เป้าหมาย (DC) | ปกติ | ได้เปรียบ | เสียเปรียบ |
|---|---|---|---|
| 2 | 95% | 99.8% | 90.3% |
| 5 | 80% | 96% | 64% |
| 8 | 65% | 87.8% | 42.3% |
| 10 | 55% | 79.8% | 30.3% |
| 11 | 50% | 75% | 25% |
| 12 | 45% | 69.8% | 20.3% |
| 14 | 35% | 57.7% | 12.2% |
| 15 | 30% | 51% | 9% |
| 16 | 25% | 43.8% | 6.25% |
| 18 | 15% | 27.8% | 2.25% |
| 19 | 10% | 19% | 1% |
| 20 | 5% | 9.75% | 0.25% |
โอกาสได้เนเชอรัล 20 เพิ่มจาก 5% เป็น 9.75% เมื่อได้เปรียบ และลดลงเหลือ 0.25% เมื่อเสียเปรียบ (1 ใน 400 เพราะลูกเต๋าทั้งสองลูกต้องออก 20)
ทอยพร้อมค่าบวกลบ
การทอย d20 ส่วนใหญ่จะมีโบนัสบวกเพิ่ม คือค่าบวกลบของค่าความสามารถบวกกับโบนัสความชำนาญ (proficiency) ใช้ปุ่มค่าบวกลบ หรือพิมพ์เอง เช่น 1d20+5 ถ้าอยากรู้โอกาสสำเร็จเมื่อเทียบกับค่าความยาก (DC) ให้เอาค่า DC ลบด้วยค่าบวกลบของคุณ แล้วดูตารางด้านบน เช่น ต้องทอยให้ได้ 15 โดยมี +5 ก็เท่ากับต้องทอยลูกเต๋าให้ได้ 10 ซึ่งมีโอกาส 55%
รูปทรงที่มีมาแต่โบราณ
ลูกเต๋า 20 หน้ามีมาก่อนเกมสวมบทบาทนานมาก ลูกเต๋าทรงยี่สิบหน้าที่หลงเหลือมาถึงปัจจุบันมีตั้งแต่สมัยอียิปต์ยุคราชวงศ์ทอเลมีและยุคโรมัน บางลูกมีอักษรกรีกอยู่บนหน้า ส่วน d20 สำหรับเล่นเกมแบบสมัยใหม่มาพร้อมกับ Dungeons & Dragons ในปี 1974
d20 ของจริงของคุณยุติธรรมหรือเปล่า
ลูกเต๋าเรซินราคาถูกอาจมีฟองอากาศซ่อนอยู่ข้างในหรือมีขอบไม่เท่ากัน ทำให้บางหน้าออกบ่อยกว่าหน้าอื่น วิธีทดสอบเองที่บ้านที่นิยมกันคือปล่อยลูกเต๋าให้ลอยในน้ำเกลือเข้มข้นแล้วหมุนดูสักสองสามรอบ ถ้าเลขเดิมลอยขึ้นมาอยู่ด้านบนซ้ำ ๆ แสดงว่าลูกเต๋าถ่วงน้ำหนักไม่เท่ากัน d20 เสมือนไม่มีปัญหานี้ ทุกหน้าที่นี่มีโอกาส 5% พอดี