Over de twintigzijdige dobbelsteen
De d20 is een icosaëder: twintig gelijkzijdige driehoeken, waarvan er bij elke hoek vijf samenkomen — het platonische lichaam met de meeste vlakken. Tegenoverliggende zijden tellen op tot 21, elk getal heeft precies dezelfde kans van 5% en een worp is gemiddeld 10,5. Het is de dobbelsteen die zo ongeveer alles beslist in Dungeons & Dragons en in de vele spellen die erop gebaseerd zijn.
Natural 20’s en natural 1’s
Een natural 20 betekent dat de dobbelsteen zelf 20 laat zien, nog vóór er een modifier bij komt. In de 5e editie van D&D is een natural 20 op een aanvalsworp een kritieke treffer — die raakt altijd, en je gooit de schadedobbelstenen twee keer — terwijl een natural 1 altijd mist. Officieel geldt dat alleen voor aanvalsworpen, maar veel groepen passen het ook toe op eigenschapsworpen en reddingsworpen. De online dobbelsteen hier markeert natural 20’s en natural 1’s zodra één d20 de worp bepaalt, ook bij voordeel en nadeel.
Voordeel en nadeel
Met voordeel gooi je twee d20’s en houd je de hoogste (2d20kh1, of typ adv);
met nadeel houd je de laagste (2d20kl1, of dis). Voordeel is gemiddeld zo’n
+3,3 waard, maar het echte effect hangt af van het getal dat je nodig hebt — het helpt het meest rond een doelgetal van 11:
| Doelgetal (DC) | Normaal | Voordeel | Nadeel |
|---|---|---|---|
| 2 | 95% | 99,8% | 90,3% |
| 5 | 80% | 96% | 64% |
| 8 | 65% | 87,8% | 42,3% |
| 10 | 55% | 79,8% | 30,3% |
| 11 | 50% | 75% | 25% |
| 12 | 45% | 69,8% | 20,3% |
| 14 | 35% | 57,7% | 12,2% |
| 15 | 30% | 51% | 9% |
| 16 | 25% | 43,8% | 6,25% |
| 18 | 15% | 27,8% | 2,25% |
| 19 | 10% | 19% | 1% |
| 20 | 5% | 9,75% | 0,25% |
Met voordeel stijgt de kans op een natural 20 van 5% naar 9,75%; met nadeel daalt die naar 0,25% (1 op 400 — beide dobbelstenen moeten dan 20 laten zien).
Gooien met een modifier
Bij de meeste d20-worpen komt er een bonus bij: je eigenschapsmodifier plus je proficiency bonus. Gebruik de modifierknoppen of typ bijvoorbeeld 1d20+5. Wil je weten hoe groot je kans van slagen is tegen een moeilijkheidsgraad, trek dan je modifier af van de DC en kijk in de tabel hierboven: een 15 nodig hebben met +5 is hetzelfde als een 10 nodig hebben op de dobbelsteen, dus 55%.
Een eeuwenoude vorm
Twintigzijdige dobbelstenen zijn veel ouder dan rollenspellen: er zijn icosaëdrische dobbelstenen bewaard gebleven uit het Egypte van de Ptolemaeën en de Romeinen, sommige met Griekse letters op de vlakken. De moderne d20 voor spellen kwam er in 1974, met Dungeons & Dragons.
Is mijn echte d20 wel eerlijk?
Goedkope dobbelstenen van hars kunnen luchtbelletjes of ongelijke randen verbergen die sommige zijden bevoordelen. Een bekende test voor thuis: laat de dobbelsteen drijven in heel zout water en draai hem een paar keer rond. Komt steeds hetzelfde getal boven drijven, dan is hij verzwaard. Een virtuele d20 heeft dat probleem niet — hier heeft elke zijde precies 5% kans.